Σαν βγεις στον πηγαιμό για την αρκαδική Νεστάνη, πριν ακόμα διασχίσεις το τούνελ του Αρτεμίσιου, δεν ξέρεις ποτέ αν θα συναντήσεις να απλώνεται μπροστά σου, λίμνη ή καταπράσινη πεδιάδα.  Δύο φορές περάσαμε στη διάρκεια ενός χρόνου, δυο διαφορετικές εικόνες αντικρίσαμε.

NESTANI01-001

NESTANI GEOTROPIO 01

ΝΕΣΤΑΝΗ ΑΡΚΑΔΙΑΣ  " ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΤΩΝ ΒΡΑΧΩΝ "

Κείμενα ΚΩΣΤΑΣ ΧΡΙΣΤΟΦΙΛΟΠΟΥΛΟΣ

Φωτογραφία ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΑΠΠΑΣ

ΓΕΩτρόπιο τεύχος 270  Σάββατο 18 Ιουνίου 2005

ΣΥΛΛΟΓΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΝΕΣΤΑΝΗ ΑΡΚΑΔΙΑΣ " Στη Σκιά των Βράχων "

   Σαν βγεις στον πηγαιμό για την αρκαδική Νεστάνη, πριν ακόμα διασχίσεις το τούνελ του Αρτεμίσιου, δεν ξέρεις ποτέ αν θα συναντήσεις να απλώνεται μπροστά σου, λίμνη ή καταπράσινη πεδιάδα. Δύο φορές περάσαμε στη διάρκεια ενός χρόνου, δυο διαφορετικές εικόνες αντικρίσαμε. Η μία, πλημμυρισμένος τόπος, με τα κεραμίδια απ’ τις αγροικίες να προβάλουν σαν βάρκες στην επιφάνεια της λίμνης, τις κολώνες και τα δένδρα να φυτρώνουν στα νερά και οι φυσικές καταβόθρες της γύρω περιοχής, να μην προφταίνουν να τα στραγγίξουν. Η άλλη, ο παράδεισος της εφορίας της γης και της πανδαισίας των χρωμάτων, με κυρίαρχο το βαθύ πράσινο της ορεινής πεδιάδας.

NESTANI 04 Ο δρόμος κατηφορίζει προς Τρίπολη και μετά πέντε χιλιόμετρα που τα διανύουμε γρήγορα στη νέα εθνική οδό, εμφανίζεται αριστερά μας φωλιασμένος στον ίδιο τόπο αρκετούς αιώνες, ο οικισμός της Νεστάνης να εποπτεύει την κοιλάδα και τον αρχαιολογικό χώρο της Μαντινείας. Η παράδοση θέλει η ονομασία της Νεστάνης να προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη νόστος-νοστία-νοστέα-Νεστάνη, καθώς ο τόπος είναι συνδεδεμένος από τους ομηρικούς χρόνους με τη μετανάστευση. Ο βασιλιάς της Τεγέας Αγαπήνορας, με τους 6000 σκληροτράχηλους Αρκάδες, μετά τον Τρωϊκό πόλεμο, δεν πήρε το δρόμο της επιστροφής. Με τα 60 καράβια που τους δώρισε ο Αγαμέμνωνας ως ανταμοιβή για την ανδρεία τους, πήραν τις θάλασσες για την Κύπρο. Αλλά και πρόσφατα, στο διάστημα ανάμεσα 1950-1970, περίπου 3000 Νεστανιώτες, πήραν το δρόμο της ξενιτιάς. Το όνομα Νεστάνη το πήρε το χωριό μόλις το 1927. Ως τότε λεγόταν Τσιπιανά από το βυζαντινό τοπωνύμιο Κηπιανά, ή ίσως από την αλβανική λέξη τσιπ (τσίπουρο), αφού η περιοχή ήταν γνωστός αμπελώνας.

Φθάνουμε στη κεντρική πλατεία με τα γραφικά καφενεία και τα πετρόκτιστα σπίτια ολόγυρα, NESTANI 05σκιασμένη από μεγάλα πλατάνια. Ο οικισμός έχει αμφιθεατρική δόμηση στους πρόποδες του όρους Λύρκειο και διακρίνεται για τη λιτή παραδοσιακή αρχιτεκτονική των σπιτιών του. Στο πάνω μέρος του, στην πλαγιά, δεσπόζει η επιβλητική μητροπολιτική εκκλησία. Πίσω από το χωριό υπάρχει απότομο ύψωμα με χαρακτηριστικό σχήμα, ο λόφος του Γουλά.

Στα βυζαντινά χρόνια, για λόγους προστασίας από επιδρομές, οι κάτοικοι σκαρφάλωναν στις δυσπρόσιτες ράχες του λόφου και έχτισαν οικισμό με φρούριο που το έλεγαν Κηπιανά η Τσιπιανά κατά την αρκαδική διάλεκτο.

BASILIS LAPPAS NESTANH007Πάνω σε μικρό λόφο δίπλα στο χωριό σώζονται τα ερείπια της Ακρόπολης της αρχαίας Νόστεας η Νεστάνης, τα τείχη της οποίας περικλείουν έκταση περίπου 6 στρεμμάτων. Πέντε ογκόλιθοι που υπάρχουν στην κορυφή ήταν πιθανόν βάσεις ανακτόρου. Τα σημερινά λείψανα των τειχών της πύλης είναι του 5ου π.Χ. αιώνα. Προ των πυλών διακρίνουμε μισοθαμμένους λίθους που η τοποθέτησή τους πιστεύεται πως φανερώνει πιθανόν την ύπαρξη θεάτρου.

Κοντά στην είσοδο του ναού της Πανηγυρίστρας που βρίσκεται στην κορυφή του λόφου συναντάμε την Φιλίππειο Κρήνη, βρύση που κατασκεύσε ο Φίλιππος ο Μακεδών όταν είχε στρατοπεδεύσει στην περιοχή που την μνημονεύει ο Παυσανίας στα Αρκαδικά του και από την οποία υδρεύεται σήμερα η Νεστάνη.

Παρά το ότι το χωριό είναι ορεινό, είναι ιδιαίτερα έφορο. Σε ένα μεγάλο μέρος οι αγροί των κατοίκων βρίσκονται στην πεδιάδα κάτω από την Νεστάνη, το "Άργον πεδίον" των αρχαίων. Η περιοχή κατακλύζεται συχνά από τα νερά των βροχών, τα οποία από εκεί κατευθύνονται υπόγεια μέσα από καταβόθρες - χαρακτηριστικό  του μαντινειακού οροπεδίου - προς τις ακτές της Αργολίδας.

BASILIS LAPPAS NESTANH0013Η τοπική παραγωγή είναι κυρίως αγροτική. Στην ευρύτερη περιοχή του δήμου Μαντινείας ανθούσε από παλιά η αμπελουργία και τα τοπικά κρασιά ήταν και παραμένουν ονομαστά. Το τοπικό κρασί μάλιστα έχει πάρει ονομασία προέλευσης "Μαντινεία". Σήμερα υπάρχουν στην περιοχή πρότυπες μονάδες παραγωγής εμφιαλωμένου κρασιού. Η περιοχή μάλιστα έχει υπαχθεί στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα "Δρόμοι Κρασιού". Άλλα βασικά προϊόντα που παράγονται εδώ είναι σιτηρά, κηπευτικά, μήλα, μέλι, πατάτες, αχλάδια, σταφύλια για οινοποίηση και κτηνοτροφικά προϊόντα.

Στην κορυφή του λόφου "Στοχός" του οικισμού Νεστάνης βρίσκεται εκκλησάκι αφιερωμένο στον Αη Γιάννη τον Πρόδρομο το Θερμολόγο. H ονομασία οφείλεται στο ότι την περίοδο που ο πληθυσμός υπέφερε από τις θέρμες της ελονοσίας ζητούσαν την θαυματουργική επέμβαση του Αη Γιάννη για την ίαση τους. Στα θεμέλια της εκκλησίας έχουν αναγνωριστεί απομεινάρια αρχαίου Ναού αφιερωμένου κατά πάσα πιθανότητα στην Δήμητρα. Σήμερα στο λόφο αυτό υπάρχει αναρηχητικό πεδίο, 4ου, 5ου και 6ου βαθμού, ύψους 70μ., με δύο διαδρομές και δύο ρελέ διαφυγής.

BASILIS LAPPAS NESTANH0014Πάνω στο χαρακτηριστικού σχήματος ύψωμα Γουλά ή Κουλά, όπως αναγραφόταν σε παλαιότερα έγγραφα, το οποίο δεσπόζει του οικισμού της Νεστάνης, υπάρχουν τα ελάχιστα λείψανα του κάστρου του βυζαντινού οικισμού Κηπιανά ή Τσιπιανά. Στην κορυφή του υψώματος υπάρχει ένας οχυρός πύργος και το εκκλησάκι του Αη Γιώργη, όπως και ερείπια του ναού της Ανάληψης με βυζαντινές τοιχογραφίες. Το κάστρο ήλεγχε ολόκληρη την περιοχή.

Το ύψωμα του Γουλά εντυπωσιάζει με τον γιγάντιο και κωνικό τoυ όγκο. Οι πλαγιές του στενεύουν απότομα προς την κορυφή και μετά γυμνώνονται, πετρώνουν και καστρώνονται σαν κυκλώπειο φυσικό οχυρό, δίνοντας στο βουνό μορφή απολιθωμένου γίγαντα.

Στις δυτικές πλαγιές του υψώματος Γουλά που δεσπόζει πάνω από τη Νεστάνη είναι χτισμένη η Μονή Γοργοεπηκόου, σε υψόμετρο 680 μ. Από τη θέση του προσφέρεται εξαιρετική θέα προς το λεκανοπέδιο της Μαντινείας.

Λέγεται ότι η Γοργοεπίκοος ιδρύθηκε το 1030 ή 1080 μ.Χ. Ιστορικές μαρτυρίες φανερώνουν ότι το μοναστήρι λειτουργεί από το 1536 μ.Χ. Η Μονή είναι χτισμένη σε αρχαιολογικό χώρο όπου διακρίνουμε αρχαϊκά και παλαιοχριστιανικά αρχιτεκτονικά λείψανα.

BASILIS LAPPAS NESTANH006Η λιθόστρωτη σκάλα του μοναστηριού μας οδηγεί σε κτίσματα που χρονολογούνται από το 1740. 0 ναός είναι τρίκλιτη θολοσκέπαστη βασιλική. Οι χώροι και ο περίβολος είναι ιδιαίτερα φροντισμένοι. Το μοναστήρι περιβάλλεται από πευκόδασος και εορτάζει στις 15 Αυγούστου. Σήμερα είναι γυναικεία μονή. Στη μονή φθάσαμε από δρόμο που ξεκινά από τη Νεστάνη. Όπως μας διηγήθηκαν οι κάτοικοι του χωριού, μεγάλη γιορτή για τη Νεστάνη και όλη την περιοχή της Μαντινείας είναι το πανηγύρι του Αη Γιώργη. Πρόκειται για μια διατηρημένη στο χρόνο λαϊκή εκδήλωση, που μεταφέρει αρχαίες παραδόσεις στην σημερινή έκφραση της πίστης. Ο χορός και τα τραγούδια που ζωντανεύουν το πανηγύρι του Αη Γιώργη είναι απόηχος της ίδιας ανάγκης της ζωής, της ίδιας ορμής της νιότης μέσα από τους μακρινούς αιώνες. Όσοι συμμετέχουν είναι ντυμένοι με την παραδοσιακή τσιπιανίτικη φορεσιά και κρατούν γκλίτσα στολισμένη στην κορυφή με μάηδες, πασχαλιές, αγριοσέλινα και άλλα λουλούδια. Κατεβαίνουν όλοι από ψηλά το Γουλά, από τον Αη Γιώργη περπατώντας εμπρός από τη Γοργοεπήκοο, χορεύοντας και τραγουδώντας το τραγούδι του Αη Γιώργη. Ένα πλήθος πολύχρωμο, φανταχτερό και ακούραστο ανεβαίνει και κατεβαίνει τα 400 μ. του Γουλά, θυμίζοντας Χορό αρχαίας τραγωδίας. Φτάνοντας στην πάνω πλατεία της Νεστάνης σχηματίζουν μεγάλους κύκλους χορεύοντας συρτό και τραγουδώντας ένα παράξενο σκοπό. Τα τραγούδια του Αη Γιώργη απηχούν βιώματα και περιπέτειες της Τουρκοκρατίας.

BASILIS LAPPAS NESTANH0026Στη Νεστάνη αλλά και σε όλη τη Μαντίνεια οι κάτοικοι διηγούνται πολλούς μύθους και θρύλους για τις καταβόθρες που απορροφούν τα νερά των πλημμυρών και σώζουν τις περιουσίες τους. Πολλοί ήταν αυτοί που μας προέτρεψαν να επισκεφτούμε το κοντινό χωριό Κάψια που βρίσκεται ένα μεγάλου σπηλαιολογικού και τουριστικού ενδιαφέροντος σπήλαιο. Βρίσκεται 1,5 χιλιόμετρο βόρεια του χωριού και ανήκει στο περίπλοκο σύστημα καταβόθρων του οροπεδίου της Μαντινείας. To σπήλαιο είναι γνωστό με το όνομα "καταβόθρες του Κάψια" και εξερευνήθηκε για πρώτη φορά το 1892. Η μέχρι σήμερα εξερευνημένη του έκταση είναι περίπου 6500 τμ. Το σπήλαιο έχει μήκος σε ευθεία 380 μ. και ο διάκοσμός του αποτελεί ένα σπάνιο μεγαλειώδες θέαμα συνδυασμού χρωμάτων, σχεδίων και συμπλεγμάτων των σταλακτιτών και σταλαγμιτών. Η οροφή είναι γεμάτη από κατάλευκους σα χιόνι σταλακτίτες και οι σταλαγμίτες ύψους 1 - 1.20 μ. σχηματίζουν ένα αληθινό δάσος. Το σπήλαιο Κάψια κατατάσσεται στα 10 πιο αξιόλογα σπήλαια της Ελλάδας και συγκαταλέγεται στα 100 κατάλληλα για αξιοποίηση σπήλαια του Ελληνικού χώρου (από τα 7500 συνολικά).

Στο σπήλαιο βρέθηκαν ίχνη παλαιάς πλημμύρας και πλήθος από θραύσματα ανθρώπινων οστών και κρανίων, σκεπασμένα από λάσπη (πάχους μισού μέτρου) που καλύπτει το δάπεδο του σπηλαίου. Επίσης βρέθηκαν λυχνάρια που πιθανόν ανήκουν στους ύστερους ελληνικούς χρόνους (4ος και 5ος αι. μ.Χ. ).

BASILIS LAPPAS NESTANH0024Στην αίθουσα “των Θαυμάσιων” παρουσιάζονται οι σπανιότεροι χρωματισμοί λιθωματικού υλικού από κάθε άλλο γνωστό ελληνικό σπήλαιο. Κόκκινα της φωτιάς κίτρινα της ώχρας και πρασινογάλαζα ανάμικτα με το κατάλευκο των σταλακτιτών, προσφέρουν ένα μοναδικό θέαμα φυσικής τέχνης.

Πεδιάδα, αρχαία μνημεία, καταβόθρες σπήλαια, υπόγειες διαδρομές των νερών. Εικόνες και σύμβολα κυκλώνουν τη σκέψη μας καθώς επιστρέφουμε. Μαντίνεια, Νεστάνη, τόποι δεμένοι με την ιστορία και το νερό. Μήπως με τεχνητή πλημμύρα δεν κατάκτησαν οι Σπαρτιάτες την Μαντίνεια το 385 π.Χ. όταν έφραξαν την έξοδο του ποταμού Οφι, που διέσχιζε την πόλη…  

 

 

 

 

Nestani, mountain, scenic, amphitheater, foot, Artemisium, Tripoli, tunnel of Artemisium, longing, longing, longing, Nestani, Tsipiana, Kipiana, vineyards, stone houses, shaded, trees, houses, amphitheater, building, foot, terms Lirkio hill, Goula, monastery, Panagia, Gorgoepikoos, exquisite, plateau, Mantinea, pine, acropolis, Ancient Nestani, Pelasgian, wall Kapsia, Artemisium, Luke Saggia, Simiades, Pikerni, archaeological, sites, Gortsouli, viticulture, local wines , designation of origin, Mantinea, units, production, bottled wine, cereals, vegetables, honey, apples, pears, potatoes, grapes, wine, livestock products., Philip Fountain, fountain, Philip of Macedon, argon Field, sinks, Baptist Thermologo, folk, tradition, traditional, tsipianitiki, costume, crook, Maides, lilacs, wild celery, Kapsia cave Νεστάνη, ορεινό, γραφικό, αμφιθεατρικά, πρόποδες, Αρτεμισίου, Τρίπολη, σύραγγα του Αρτεμισίου, νόστος, νοστία, νοστέα, Νεστάνη, Τσιπιανά, Κηπιανά, αμπελώνας, πετρόκτιστα, σπίτια, σκιασμένη, πλατάνια, οικισμός, αμφιθεατρική, δόμηση, πρόποδες, όρους Λύρκειο, λόφος, Γουλά, μοναστήρι, Παναγιάς, Γοργοεπήκοου, έξοχη, οροπέδιο, Μαντινείας, πεύκα, ακρόπολης, Αρχαίας Νεστάνης, πελασγικό, τείχος, Κάψια, Αρτεμίσιο, Λουκά, Σάγγα, Σιμιάδες, Πικέρνι, αρχαιολογικούς, χώρους, Γκορτσούλι, αμπελουργία, τοπικά κρασιά, ονομασία προέλευσης, Μαντινεία, μονάδες, παραγωγής, εμφιαλωμένου, κρασιού, σιτηρά, κηπευτικά, μήλα μέλι, πατάτες αχλάδια, σταφύλια, οινοποίηση, κτηνοτροφικά προϊόντα., Φιλίππειος Κρήνη, βρύση, Φίλιππος, Μακεδών, Άργον πεδίον, καταβόθρες, Πρόδρομο, Θερμολόγο, λαϊκή, παράδοση, παραδοσιακή, τσιπιανίτικη, φορεσιά, γκλίτσα, μάηδες, πασχαλιές, αγριοσέλινα, Κάψια, σπήλαιο ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΛΟΓΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ, ΣΥΛΛΟΓΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΑΠΠΑΣ, ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΙΣ ΠΟΡΤΕΣ ΚΑΙ ΣΤΑ ΠΑΡΑΘΥΡΑ, IMAGES GALLERY ECHORAMA VASILIS LAPPAS, ARCHITECTURE IN DOORS AND WINDOWS IN, ECHORAMA, ΕΛΛΑΔΑ, ΗΧΟΡΑΜΑ, IXORAMA, ΙΧΟΡΑΜΑ, ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΑΠΠΑΣ, ΚΩΣΤΑΣ ΧΡΙΣΤΟΦΙΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΕΧΝΗ, ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ, ΘΕΑΤΡΟ, ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ, ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ, HISTORY OF THE ROCK MUSIC, ΓΕΩΤΡΟΠΙΟ, GEOTROPIO, ΕΨΟΡΑΜΑ, BASILIS LAPPAS, GEOTROPIO, ΓΕΟΤΡΟΠΙΟ, SYLLOGH FVTOGRAFIAS VASILI LAPPAS, IMAGES GALLERY, FOTO GALLERY BASILI LAPPA FOTO HMERAS IOYNIOS 2014, ΣΥΛΛΟΓΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΒΑΣΙΛΗ ΛΑΠΠΑ, ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ, A TRIP TO GREECE AND THE WORLD THROUGH THE WORD AND IMAGE, PHOTO DAY, IMAGES GALLERY ECHORAMA VASILIS LAPPAS, THE ECHORAMA GALLERY VASILI LAPPA

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Μάρτιος μήνας και μήνας μνήμης, γι’ αυτό η σκέψη όλων των Ελλήνων τρέχει –πού αλλού;– στο 1821. Όταν ξέσπασε η Επανάσταση κι άρχισε ο αγώνας για την απελευθέρωσή μας από τον τουρκικό ζυγό, η Ελληνική ψυχή κυοφορούσε από την άλλη κι όλας μέρα της άλωσης της Κωνσταντινούπολης, μία μόνιμη σκέψη:... Περισσότερα....
  Στη δυτική Πελοπόννησο, στην κοιλάδα του ποταμού Αλφειού, αναπτύχθηκε ο ιερότερος χώρος... Περισσότερα....
Δελφοί: Ο ομφαλός της Γης Στους πρόποδες του Παρνασσού, στο υποβλητικό φυσικό τοπίο που... Περισσότερα....
 ΑΡΧΑΙΑ ΜΕΣΣΗΝΗ: «Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΩΝ ΓΛΥΠΤΩΝ» Η Μεσσήνη είναι μια από τις... Περισσότερα....
 
 
 ECHORAMA.GR - NTOKIMANTER
 
 

ECHORAMA ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ

Οδοιπορικά του Κώστα Χριστοφιλόπουλου στην Ελλάδα του Πολιτισμού και της Ιστορίας

 
   
   
   
   

Κώστας Χριστοφιλόπουλος Twitter