ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ

Κείμενο-Φωτο Κώστας Χριστοφιλόπουλος

Το Μανχάταν μοιάζει σαν τεράστιο καράβι στις εκβολές του ποταμού και τα κατάρτια του αποτελούνται από ουρανοξύστες που το κατακλύζουν. Η πλώρη του μοιάζει να προσεγγίζει το φάρο του αγάλματος της Ελευθερίας και θυμίζει τον τρόπο που εμφανίστηκαν κάποτε οι θαλασσοπόροι για να κατακτήσουν το νέο κόσμο. Αφού περάσαμε το σκόπελο του ελέγχου διαβατηρίων στο αεροδρόμιο Κένεντι, με την καθόλου κολακευτική ουρά για μια μεγάλη χώρα, φθάσαμε στο ξενοδοχείο που για καλή μας τύχη ήταν δυο βήματα από την περίφημη 5η Λεωφόρο.

Για να αντιμετωπίσουμε τις δυσμενείς επιπτώσεις του υπερατλαντικού ταξιδιού, αφήσαμε τα πράγματά μας και βγήκαμε στο δρόμο για να ακολουθήσουμε τη ροή της Νέας Υόρκης, ώστε να συντονιστεί το σώμα μας στη νέα κατάσταση. Απόγευμα στη πόλη, τα καφέ γεμάτα και παρά το ανοιξιάτικο τσουχτερό κρύο αρκετός κόσμος κυκλοφορεί στα πεζοδρόμια και σταματά μπροστά στις βιτρίνες των πολυτελών καταστημάτων. Η ανθρωπογεωγραφία πολύχρωμη, όλες οι φυλές των ανθρώπων κυκλοφορούν γύρω μας με κύριο χαρακτηριστικό, οι περισσότεροι απ’ αυτούς είναι καλοντυμένοι. Εξ άλλου βρισκόμαστε στην καρδιά του Μανχάταν που για πολλούς ανθρώπους, όχι μόνο αμερικανούς, χτυπάει η καρδιά του πλανήτη. Το στοίχημα που έχουμε βάλλει με τον εαυτό μας είναι στον περιορισμένο χρόνο που έχουμε στη διάθεσή μας, να προφθάσουμε να επισκεφθούμε τουλάχιστον τα σύμβολα-σημεία της πόλης. Σύμβολο της Νέας Υόρκης και μαγνήτης για τους τουρίστες το Μανχάταν, δημιουργεί μάλλον λανθασμένες εντυπώσεις στον πρόσκαιρο επισκέπτη, που συνήθως περιορίζεται στο Μπρόντγουεϋ στα καταστήματα της 5ης Λεωφόρου και στον πολύμορφο πολυεθνικό κόσμο που κινείται στο κέντρο του. Η αρχική εντύπωση για το Μανχάταν το ταυτίζει με τους ουρανοξύστες, τα εκτυφλωτικά φώτα και τη φρενίτιδα της καθημερινής ζωής. Σε μια έκταση πενήντα επτά τετραγωνικών χιλιομέτρων ζουν ενάμιση εκατομμύριο άνθρωποι, ενώ η ακτογραμμή του φθάνει τα εξήντα εννέα χιλιόμετρα και σχηματίζεται από τους ποταμούς Χάρλεμ, Ηστ και Χάνσον, με τα μολυσμένα νερά και τα λιγοστά ψάρια. Καθώς τα φώτα πέφτουν, σαν μαγνήτης μας τραβούν οι αμέτρητες πινακίδες που αναβοσβήνουν τα διαφημιστικά τους μηνύματα, δίνοντας το ιδιαίτερο και μοναδικό χρώμα της Τάϊμ Σκουέρ, η οποία σχηματίζεται στην διασταύρωση της 7ης Λεωφόρου, της 42ας Λεωφόρου και του Μπρόντγουεϋ. Παλιά η πλατεία αυτή υπήρξε κέντρο εμπορίου αλόγων, σιδηρουργείων και στάβλων. Το 1899 ο Όσκαρ Χάμερσταϊν έχτισε τα θέατρα Βικτόρια και Ριπάμπλικ. Από τότε το Μπρόντγουεϋ άνθισε και η πλατεία Τάιμς έγινε η καρδιά της συνοικίας θεάτρου. Η ονομασία Μπρόντγουεϋ ήταν κάποτε ταυτισμένη με την αμερικανική θεατρική δραστηριότητα. Ο κεντρικός αυτός δρόμος της Νέας Υόρκης ο οποίος διατρέχει όλο το Μανχάταν, στη μέση της διαδρομής του έχει συγκεντρωμένα τα θέατρα, που κάνουν το σημείο αυτό της πόλης το κυριότερο κέντρο θεάματος της εμπορικής θεατρικής ψυχαγωγίας σε όλη την χώρα των ΗΠΑ. Ο αριθμός, η χωρητικότητα σε θεατές και η μεγαλοπρέπεια των αιθουσών των θεάτρων αυτών, μεγάλωναν όσο αυξανόταν η ευημερία και η ισχύς της Νέας Υόρκης, ώσπου κατά τη δεκαετία του 1890, η λαμπροφωτισμένη λεωφόρος έφθασε να είναι γνωστή ως The Great White Way, Ο Μεγάλος Λευκός Δρόμος. 2 Η πλατεία Τάϊμ Σκουέρ και η γύρω περιοχή με τα θέατρα, τους κινηματογράφους, τα κέντρα διασκέδασης και τον τεράστιο σταθμό του υπόγειου σιδηρόδρομου από κάτω, αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα ψυχαγωγίας στον κόσμο. Η Τάϊμ Σκουέρ πήρε το όνομά της το 1904 από το 25ώροφο πύργο που στέγαζε την εφημερίδα New York Times και ακόμα μεταδίδει ειδήσεις, από έναν φωτεινό πίνακα τοποθετημένο στην πρόσοψη. H εφημερίδα εγκαταστάθηκε εδώ παραμονή Πρωτοχρονιάς και το γιόρτασε με πυροτεχνήματα και πανηγυρισμούς. Από τότε κάθε Πρωτοχρονιά γιορτάζεται στην Τάϊμ Σκουέρ με μια μπάλα να χαμηλώνει και να σημαίνει το νέο χρόνο. Η περιπλάνησή μας στον μαγικό και φαντασμαγορικό κόσμο των φωτεινών πινακίδων της περίφημης περιοχής του Μπρόνγουεϋ, μας γλύτωσε από το τζετ λανγκ, και καθώς το κρύο με το πέσιμο της νύχτας έγινε τσουχτερό, βρήκαμε καταφύγιο σ’ ένα κατάμεστο ιρλανδέζικό μπαρ ρέστοραν όπου απολαύσαμε παραδοσιακό αμερικάνικο στέϊκ και παγωμένη μπύρα. Άλλωστε βρισκόμαστε στο διασημότερο πολυεθνικό κέντρο του πλανήτη. Την άλλη μέρα ο λαμπερός ήλιος μας προδιάθεσε για φωτογράφηση από ψηλά και βιαστικά κατευθυνθήκαμε προς τον ψηλότερο ουρανοξύστη της Νέας Υόρκης, το Εμπάϊρ Στέϊτ Μπίλντινγκ, σύμβολο της πόλης διεθνώς. Η κατασκευή του άρχισε λίγες εβδομάδες μόλις πριν το κραχ της Γουόλ Στριτ το 1929. Όταν άνοιξε το 1931, ήταν τόσο δύσκολο να βρεθούν ενοικιαστές που ονομάστηκε Έμπτι (άδειο). Όμως τα παρατηρητήρια του έγιναν γρήγορα δημοφιλή και το έσωσαν από χρεοκοπία καθώς το έχουν επισκεφθεί εκατομμύρια τουρίστες. Η επιλογή μας να πάμε νωρίς το πρωί αποδείχθηκε σωστή, καθώς το μεγάλο πλήθος των επισκεπτών με τις ατέλειωτες ουρές δεν είχε ακόμη καταφθάσει και έτσι ανεβήκαμε στον εξώστη του 86ου ορόφου χωρίς καθυστέρηση. Δεν μας πέρασε απαρατήρητη η χαρακτηριστική ευγένεια των υπαλλήλων του ουρανοξύστη- παρατηρητηρίου και η μεγάλη ταχύτητα των ανελκυστήρων που καταπίνουν αθόρυβα τους δεκάδες ορόφους. Από ψηλά η Νέα Υόρκη μοιάζει σαν παραμυθούπολη και τα αυτοκίνητα στις μεγάλες λεωφόρους σαν μυρμήγκια. Το νησί του Μανχάταν μοιάζει σαν ποταμόπλοιο στις εκβολές των ποταμών δεμένο με τις όχθες από τις παλιές και νέες γέφυρες. Αφού είδαμε την πόλη από ψηλά και την φωτογραφήσαμε και στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, κατεβήκαμε για να περπατήσουμε στους δρόμους που σιγά σιγά άρχισαν να σφύζουν από ζωή. Κατηφορίζοντας νότια, προς την φανταστική πλώρη του Μανχάταν, αντιλαμβανόμαστε ότι η ρυμοτομία και ο σχεδιασμός της πόλης είναι τέτοιος που νομίζεις πως οι αποστάσεις είναι μικρές, ενώ στην πραγματικότητα βαδίζεις ασταμάτητα και τελικά μάλλον δεν θα φθάσεις ποτέ με τα πόδια. Φυσικά ο πλέον εύκολος τρόπος να κινηθείς γρήγορα είναι το μετρό, απ’ τα πιο πυκνά δίκτυα στον κόσμο. Το κόστος του απλού εισιτηρίου είναι δύο δολάρια. Κατεβαίνουμε στο λιμάνι κοντά στη γέφυρα του Μπρούκλιν και θαυμάζουμε από κοντά ένα έργο το οποίο όταν κατασκευάστηκε, το 1883, θεωρήθηκε μηχανολογικό θαύμα. Πρόκειται για την διάσημη κρεμαστή γέφυρα που συνδέει το Μπρούκλιν με το Μανχάταν, πάνω από το ποτάμι Ηστ Ρίβερ, ένα λαμπρό τεχνολογικό επίτευγμα , η πρώτη στην οποία χρησιμοποιήθηκαν χαλύβδινα συρματόσχοινα. 3 Το κύριο άνοιγμα της γέφυρας, 486 μέτρα, ήταν το μεγαλύτερο του κόσμου μέχρι την ολοκλήρωση του προβόλου του Φερθ οφ Φορθ το 1890. Το κατάστρωμά της φέρεται από τέσσερα συρματόσχοινα και εξυπηρετεί την διακίνηση τόσο των τροχοφόρων όσο και των πεζών. Χαρακτηριστικό της γνώρισμα αποτελεί το ευρύ, υπερυψωμένο από το οδόστρωμα, κατάστρωμα περιπάτου, για το οποίο ορθότατα προείπε ο κατασκευαστής της Τζων Ρέμπλινγκ, ότι «θα έχει ανυπολόγιστη αξία σε μια πυκνοκατοικημένη εμπορική πόλη». Ακολουθώντας την παραλία που περισσότερο μοιάζει με εμπορικό λιμάνι ενώ στα δεξιά μας υψώνονται σαν φράκτης οι γιγάντιοι ουρανοξύστες, φθάνουμε στην νότια αιχμή του νησιού του Μανχάταν, απέναντι από το άγαλμα της ελευθερίας, και το καθαρτήριο υποδοχής μεταναστών των αρχών του 20ου αιώνα νησάκι Έλις που τόσοι και τόσοι άνθρωποι απ’ όλο τον πλανήτη πέρασαν, ποθώντας να ζήσουν το αμερικανικό όνειρο, ανάμεσά τους και πολλοί συμπατριώτες μας, όπως μας περιέγραψε με θαυμαστό τρόπο ο Ελία Καζάν στην επική υπερπαραγωγή του Αμέρικα Αμέρικα. Το σύμβολο της Νέας Υόρκης αλλά και ολόκληρης της Αμερικής, το άγαλμα της Ελευθερίας, είναι δώρο των Γάλλων στους Αμερικανούς, έργο του γλύπτη Μπαρτόλντι. Στο ποίημα της Έμα Λάζαρους που είναι σκαλισμένο στη βάση του, η Λαίδη Ελευθερία λέει: «Δώσε μου τους καταπονημένους, τους φτωχούς, τις μάζες που ποθούνε μια ελεύθερη ανάσα». Οι επισκέπτες μπορούσαν να ανεβούν μέχρι το στέμμα, όμως η δίοδος έκλεισε μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001. Εντύπωση ιδιαίτερη μας προκάλεσε το σύμπλεγμα αγαλμάτων πάνω στην προβλήτα, απέναντι απ’ το Έλις που παριστάνει ναυάγιο και μετανάστες που προσπαθούν να σώσουν έναν σύντροφό τους που έχει πέσει στη θάλασσα. Μετά από μια σύντομη επίσκεψη στο μουσείο των γηγενών Αμερικανών, που στεγάζεται σ’ ένα πανέμορφο κτήριο από τα παλαιότερα της Νέας Υόρκης, λίγα μέτρα απ’ το λιμάνι κατευθυνόμαστε προς το σημείο που βρίσκονταν οι δίδυμοι πύργοι. Ανηφορίζοντας διακρίναμε ένα στενό δρομάκι που σε κάποιον από την παρέα φάνηκε γνωστό, αν και ερχόταν για πρώτη φορά στις ΗΠΑ. Πρόκειτο για την Γουόλ Στριτ τον διασημότερο ίσως δρόμο στον κόσμο. Και είναι φυσικό να φαίνεται στους επισκέπτες γνωστός αφού τα ΜΜΕ του πλανήτη τον δείχνουν διαρκώς. Στην Γουόλ Στριτ βρίσκονται, το Εθνικό Μνημείο της Ομοσπονδιακής Αίθουσας, χώρος που το 1789 ορκίστηκε πρόεδρος ο Τζόρτζ Ουάσινγκτον, η εκκλησία της Αγίας Τριάδας, μια από της παλαιότερες αγγλικανικές ενορίες και το Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης που ιδρύθηκε το 1817 και επηρεάζει οικονομικά όλο τον πλανήτη. Στο σημείο της τρομοκρατικής επίθεσης της 11ης Σεπτεμβρίου, δεν είδαμε τίποτα γιατί ο χώρος έχει περιφραχτεί και οι γερανοί ανοίγουν θεμέλια για το κτήριο που θα στεγάσει το μουσείο Μνήμης, των θυμάτων της τρομοκρατίας. Καιρός να κατευθυνθούμε προς βορά και να επισκεφθούμε το διάσημο Σέντραλ Πάρκ, και το Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης. Με ταξί που μάλιστα έχει και άλλον πελάτη και αφού το βόλευε η διαδρομή, φθάνουμε στην αρχή του διάσημου πάρκου που βρίσκεται στο κέντρο του Μανχάταν. 4 Πρέπει να επισημάνουμε το ξάφνιασμά μας, καθώς ψάχναμε για ταξί, το ότι σταμάτησαν με διαφορά ελάχιστων λεπτών, δύο ΙΧ και οι οδηγοί μας ρώτησαν αν θέλουν να μας πάνε κάπου. Αρνηθήκαμε αμήχανα και απορημένα και όπως μας εξήγησε ο πιο έμπειρος της παρέας περί την Νέα Υόρκη, επρόκειτο για λαθραία ταξί. Στο σημείο που μας άφησε το ταξί ήταν σταθμευμένες οι ιππήλατες άμαξες που κάνουν διαδρομές μέσα στο πάρκο και του δίνουν ξεχωριστό χρώμα άλλης εποχής. Εμείς προτιμήσαμε να πάμε με τα πόδια προς το Μουσείο, κάτι που όπως αποδείχθηκε δεν ήταν καλή ιδέα, αφού η απόσταση μας φάνηκε ατέλειωτη. Βέβαια καθ’ οδόν δεν αφήσαμε την ευκαιρία να φωτογραφήσουμε το ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής μουσείο Γιούγκενχάϊμ, το οποίο φιλοξενεί μια από τις σημαντικότερες συλλογές μα πολλά διάσημα έργα όπως του Πικάσο, του Μοντιλιάνι, του Καντίσκι και άλλων. Το κτίριο που στεγάζεται σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Ράϊτ και μοιάζει με ένα γιγαντιαίο λευκό όστρακο. Αφού περνάμε και φωτογραφίζουμε το κτήριο της Γαλλικής πρεσβείας που μοιάζει να βγήκε από ταινία του αποικισμού, φθάνουμε στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης που βρίσκεται στα βόρεια του Σέντραλ Παρκ. Το Μουσείο ιδρύθηκε το 1870 από μία ομάδα ανθρώπων που ήθελαν ένα ίδρυμα για τέχνες αντάξιο των ευρωπαϊκών. Η συλλογή του θεωρείται η μεγαλύτερη του δυτικού κόσμου και περιέχει έργα από την προϊστορική εποχή μέχρι σήμερα. Μεταφέρθηκε στη σημερινή του θέση στο Σέντραλ Παρκ, επί της 5ης Λεωφόρου, το 1880 και φιλοξενεί συλλογές από όλες τις ηπείρους, όπως δείγματα αρχαίας αιγυπτιακής τέχνης, αμερικάνικης γλυπτικής και διακόσμησης από την εποχή της αποικιοκρατίας. Στη συλλογή της Αμερικάνικης Τέχνης μπορεί να θαυμάσει κανείς το πορτρέτο του Τζορτζ Ουάσινγκτον, το περιβόητο πορτρέτο της Μαντάμ Χ του Σάρτζεντ, έργα του Χόπερ, έργα γλυπτικής και διακόσμησης από την εποχή της αποικιοκρατίας μέχρι τον αιώνα μας, αναπαραστάσεις με αυθεντικά έπιπλα σαλούν και σπιτιών. Από την Αρχαία Εγγύς Ανατολή και το Ισλάμ υπάρχουν φτερωτά πέτρινα λιοντάρια, μπρούτζινα αντικείμενα, βασιλικές μινιατούρες από τις αυλές της Περσίας και άλλα πολλά. Σε μια σειρά αιθουσών εκτίθενται έργα από την Κίνα, Ιαπωνία, Κορέα, Ινδία και Νοτιοανατολική Ασία. Υπάρχει ένας κήπος σε φυσικό μέγεθος σε στυλ Μινγκ, κινέζικα, βουδιστικά γλυπτά, αντικείμενα από νεφρίτη και πολλά άλλα. Σε άλλη αίθουσα φιλοξενείται συλλογή 45000 κοστουμιών από το 17ο αιώνα μέχρι σήμερα. Ξεχωριστή πτέρυγα φιλοξενεί ευρήματα αιγυπτιακής τέχνης. Επόμενη θεματική κατηγορία είναι οι ευρωπαϊκοί πίνακες, γλυπτά και διακόσμηση που περιλαμβάνουν έργα των Μποτιτσέλι, του Μπροντζίνο, Μπρέγκελ, Ρούμπενς, Βαν Ντάικ, Ρέμπραντ, Βερμέερ, Ελ Γκρέκο, Βελάσκεθ, Γκόγια, Πουσέν, Βατό, Σεζάν, Μονέ, Βαν Γκογκ, Λεονάρντο, Ροντέν και Ντεγκά. Επιπλέον υπάρχει θεματική ενότητα με θέμα την ελληνική και ρωμαϊκή τέχνη και ξεχωριστή με μουσικά όργανα. Το Μητροπολιτικό Μουσείο διαθέτει μια απ’ τις πληρέστερες βιβλιοθήκες για θέματα τέχνης και αρχαιολογίας και ένα τμήμα μεσαιωνικής ευρωπαϊκής τέχνης σε ένα παράρτημα του που βρίσκεται στο Φορτ Τράϊον Παρκ, στο βόρειο άκρο του Μανχάταν. Φυσικά μετά από την επίσκεψη στο Μουσείο, ένας απολαυστικός περίπατος στην όαση του Μανχάταν, στο Σέντραλ Παρκ είναι απαραίτητος. Πρόκειται για το μεγαλύτερο και σημαντικότερο δημόσιο πάρκο της Νέας Υόρκης. Η δημιουργία του οφείλεται στον ποιητή και εκδότη Γουίλιαμ Κάκεν Μπράιαντ και του αρχιτέκτονα τοπίου, Άντριου Τζάκσον Ντάουνινγκ τη δεκαετία του 1840. Αποτελεί ένα από τα 5 ωραιότερα δείγματα αρχιτεκτονικής κήπων. Διαθέτει ζωολογικό κήπο, παγοδρόμιο, τρεις μικρές λίμνες, υπαίθριο θέατρο, στεγασμένη εξέδρα για ορχήστρες, γήπεδα και παιδικές χαρές, σιντριβάνια και διάφορα μικρά μνημεία. Καθώς η παρέα ψάχνει το σημείο της δολοφονίας του Τζων Λένον, δεκάδες σκίουροι τρέχουν γύρω μας, εξοικειωμένοι από την παρουσία των ανθρώπων. Φεύγοντας από το Σέντραλ Πάρκ περνάμε μπροστά από τη Δημόσια Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης η οποία βρίσκεται στην 42η και την 5η Λεωφόρο και «φρουρείται» από πέτρινα λιοντάρια, που είναι από τα γνωστότερα αξιοθέατα της πόλης. Φυσικά θα ήταν παράλειψη να μην περάσουμε από το κέντρο Ροκφέλερ, με το εντυπωσιακό άγαλμα του Προμηθέα και το παγοδρόμιο στην μικρή πλατεία στη βάση του ψηλότερου πύργου. Είναι το μεγαλύτερο ιδιωτικό συγκρότημα του είδους του το οποίο μάλιστα το 1985 ανακηρύχθηκε διατηρητέο και αποτελεί πηγή έμπνευσης για δεκάδες πόλεις. Τα 14 κτίρια που ανεγέρθηκαν μεταξύ 1931 και 1940 εξασφάλισαν δουλειά σε 225000 ανθρώπους και μάλιστα κατά τη διάρκεια της χειρότερης περιόδου της οικονομικής κρίσης. Συνολικά υπάρχουν 19 κτίρια τα οποία φιλοξενούν εντυπωσιακές παραστάσεις, γεγονός το οποίο το έχει καθιερώσει στην ιστορία της Νέας Υόρκης. Στο ίδιο κτιριακό συγκρότημα έχει τα γραφεία του, το τηλεοπτικό κανάλι NBC. Κοντά στο κέντρο Ροκφέλερ βρίσκεται και ο Καθεδρικός Ναός του Αγίου Πατρικίου για τον οποίο πολλοί μας είχαν μιλήσει και που πράγματι αξίζει να τον επισκεφθεί κάποιος κυρίως για το κύριο αξιοθέατο του που είναι το μεγάλο εκκλησιαστικό όργανο το οποίο διαθέτει πάνω από 7000 αυλούς. Το 1850 ο αρχιεπίσκοπος της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας Τζον Χιουζ αποφάσισε να χτίσει εδώ έναν ναό. Ο αρχιτέκτονας Τζέιμς Ρένγουικ έχτισε το ωραιότερο κτίριο νεογοτθικού ρυθμού της Νέας Υόρκης και το μεγαλύτερο καθεδρικό ναό των ΗΠΑ. Ο ναός ολοκληρώθηκε το 1878 και έχει χωρητικότητα 2500 ατόμων. Εντυπωσιακά είναι επίσης τα παρεκκλήσια που περιβάλουν εσωτερικά το ναό. Είναι απολύτως βέβαιο ότι μόνο μια μικρή γεύση της Νέας Υόρκης πήραμε και μόνο λίγη από την αύρα της νοιώσαμε. Σίγουρα είναι μια πόλη πάντως που δικαιολογεί τον χαρακτηρισμό κάποιων ότι εδώ χτυπά η καρδιά του σύγχρονου κόσμου.

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Μάρτιος μήνας και μήνας μνήμης, γι’ αυτό η σκέψη όλων των Ελλήνων τρέχει –πού αλλού;– στο 1821. Όταν ξέσπασε η Επανάσταση κι άρχισε ο αγώνας για την απελευθέρωσή μας από τον τουρκικό ζυγό, η Ελληνική ψυχή κυοφορούσε από την άλλη κι όλας μέρα της άλωσης της Κωνσταντινούπολης, μία μόνιμη σκέψη:... Περισσότερα....
  Στη δυτική Πελοπόννησο, στην κοιλάδα του ποταμού Αλφειού, αναπτύχθηκε ο ιερότερος χώρος... Περισσότερα....
Δελφοί: Ο ομφαλός της Γης Στους πρόποδες του Παρνασσού, στο υποβλητικό φυσικό τοπίο που... Περισσότερα....
 ΑΡΧΑΙΑ ΜΕΣΣΗΝΗ: «Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΩΝ ΓΛΥΠΤΩΝ» Η Μεσσήνη είναι μια από τις... Περισσότερα....
 
 
 ECHORAMA.GR - NTOKIMANTER
 
 

ECHORAMA ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ

Οδοιπορικά του Κώστα Χριστοφιλόπουλου στην Ελλάδα του Πολιτισμού και της Ιστορίας

 
   
   
   
   

Κώστας Χριστοφιλόπουλος Twitter