ΚΥΘΝΟΣ- Ένα κυκλαδικό όνειρο
Για πολύ καιρό σκεφτόμουν να επισκεφτώ την Κύθνο. Ένα άγνωστο νησί σε μένα, για το οποίο γνώριζα αρκετά από τις αφηγήσεις και τις προτροπές του πρόωρα χαμένου φίλου καί συναδέλφου στην ΕΡΤ Βασίλη Ριζιώτη. Η αγάπη του για την Κύθνο ήταν τέτοια που έφτιαξε το ησυχαστήριό του εκεί, σε ένα ερημικό σημείο κοντά στα Λουτρά, όπου απολάμβανε σε ένα μικρό στούντιο, την άλλη λατρεία της ζωής του, την μουσική.
Όταν λοιπόν σε μια παρέα φίλων στην Αθήνα, συνάντησα τον Νίκο Κλάδη που μόνο εξ όψεως γνώριζα, έμαθα πως στην Κύθνο έχει στήσει το εργαστήριό του της γλυπτικής του τέχνης, και λειτουργεί στον περιβάλλοντα χώρο του σπιτιού του υπαίθρια έκθεση των έργων του. Η πρόκληση και η αφορμή ήταν δυνατή καθώς συνδυάστηκε και από πρόσκληση εκ μέρους του καλλιτέχνη.
Αποφάσισα λοιπόν να ψάξω στοιχεία για το άγνωστο αυτό κυκλαδονήσι και φυσικά να βρεθεί κοινός χρόνος για την συνάντησή μας στην Κύθνο, καθώς η μόνιμη κατοικία του Νίκου Κλάδη είναι στην Νέα Ιωνία στην Αθήνα και στην Κύθνο μένει, δημιουργεί και εκθέτει τα καλοκαίρια.
Τι περιμένεις να βρεις στις Κυκλάδες. Πολυκοσμία, τουριστική ανάπτυξη και φυσικά όμορφες παραλίες. Λιγοστοί εραστές της ιστορίας και της δημιουργίας μες τους αιώνες θα σκαλίζουν στα μουσεία και στα βιβλία για να ιχνηλατήσουν αυτό που ονομάστηκε “κυκλαδικός πολιτισμός” και είναι αναγνωρίσιμος στην παγκόσμια αρχαιολογία από τα πρωτοκυκλαδικά ειδώλια που ανάγονται στο 2800- 2300 ΠΧ.
Τα ειδώλια στην πρωτοκυκλαδική περίοδο είναι σχηματικά, από μικρά πλακοειδή βότσαλα.
Με την πάροδο του χρόνου και την εξέλιξη της τεχνολογίας, τα μεταλλικά εργαλεία επιτρέπουν τη φυσική απόδοση στη μορφή ειδωλίων με αποτέλεσμα τα βιολόσχημα ειδώλια.
Τα κυκλαδικά ειδώλια ήταν τα μόνα στα οποία απεικονίζονται με οριζόντια μορφή τα πέλματά τους. Κατασκευάζονται από πηλό, οστό, όστρεο, λίθο, και κυρίως από μάρμαρο.
Μεγαλόσχημα ειδώλια, περίπου 1,5 μέτρα υποδεικνύουν ότι η γέννηση της μεγάλης πλαστικής, πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά στις Κυκλάδες.
Μέσω των έργων του Νίκου Κλάδη ανιχνεύσαμε στο σήμερα την επιρροή και τη σκυτάλη της παράδοσης του κυκλαδικού πολιτισμού και της μοναδικότητάς του. Φθάσαμε στον μικρό οικισμό στα Φλαμπούρια όπου στο σπίτι και στο εργαστήριό του μας υποδέχθηκε ο καλλιτέχνης με τη σύζυγό του. Στην πλαγιαστή και βραχώδη αυλή ο Νίκος Κλάδης έχει απλώσει κάποια από τα έργα του τα οποία φαίνεται να ατενίζουν και να απολαμβάνουν δεμένα με το κυκλαδικό τοπίο, το λαμπερό σκούρο μπλε του Αιγαίου Πελάγους.
Ο “Κήπος των Γλυπτών” του Νίκου Κλάδη φιλοξενεί έργα όπως:
“Θαλασσοκράτορες”, “Κυκλαδικό 1”, “Ο Θερμιώτικος Μπάλος”, “Εμμονή”, “Αννεζιώ” , “Πλεούμενο 1”, “Φλαουτίστας”, “Γοργόνα του Αιγαίου”, “Ζεν”, “Παρέα με τη γάτα. Κυκλαδικό 2”, “Η Σιωπή των Αμνών”, “Άτι”, “Έρως Κυκλαδικό 3”, “Ο μόχθος της γης”, “Οργανοπαίχτης Κυκλαδικό 4”, “Childless Mother. Μητέρα χωρίς το παιδί της”, “Tribal 1” , “Ενεός”, “Spin”, “Γαλήνη”, “Pagan”, “Ξωκλήσι”, “Ερμής”, “Φέρελπις νέος”, “Τσαμπούνα”, “Όργανο”.
Η παρουσία του Νίκου Κλάδη στα εικαστικά δρώμενα εντοπίζεται στη γλυπτική και τις συνθέσεις στο χώρο. Χρησιμοποιεί μοντέρνες εκφράσεις πάνω σε κλασσικά υλικά όπως το μάρμαρο, η πέτρα και το μέταλλο καθώς και συμπλέγματα αυτών των υλικών ενσωματώνοντας σύγχρονους εικαστικούς προβληματισμούς σε αρμονικές και νηφάλιες φόρμες. Από νωρίς χρησιμοποίησε το μάρμαρο σαν αφετηρία για να προχωρήσει με τις ιδιόμορφες φόρμες του σε προσωπικές διατυπώσεις, πειραματιζόμενος συνέχεια με νέους τρόπους αλλά και πιο σύγχρονα υλικά.
Έχει παρουσιάσει τα έργα του σε αρκετές ατομικές εκθέσεις τα τελευταία 20 χρόνια και φέτος το καλοκαίρι συμμετείχε στην ομαδική έκθεση στην Παναγία του Νίκους που διοργάνωσε ο Σύνδεσμος Κυθνίων. Πρόσφατα παρουσίασε στην αίθουσα των γραφείων του Συνδέσμου Κυθνίων , για πρώτη φορά ως σύνολο , την ενότητα ” Ειδώλια Διαχρονικά” παράλληλα με τη συλλογή των γλυπτών κοσμημάτων , εμπνευσμένων από τα Κυκλαδικά Ειδώλια.
Η περιοχή των Λουτρών κατοικείται από την αρχαιότητα λόγω ύπαρξης πόσιμου νερού αλλά και του φυσικού λιμανιού που διαθέτει. Από τα αρχαία χρόνια τα Λουτρά ήταν γνωστά για τις ιαματικές πηγές τους. Οι πρώτες εγκαταστάσεις αξιοποίησης των πηγών φτιάχτηκαν το 1782 επί Τουρκοκρατίας από τον Νικόλαο Μαυρογένη. Η τελική αξιοποίηση των ιαματικών πηγών, των Αγίων Αναργύρων και του Κάκαβου, ξεκίνησε κατά τη βασιλεία του Όθωνα όταν διαπιστώθηκαν οι θεραπευτικές ιδιότητες των πηγών και άρχισε η κατασκευή του συγκροτήματος των ιαματικών λουτρών κατόπιν εισήγησης από την Ιατρική Σχολή. Κοντά στα Λουτρά βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος του Μαρουλά που διαθέτει ευρήματα της Μεσολιθικής περιόδου.
Η Δρυοπίδα βρίσκεται στο νότιο μέρος του νησιού σε απόσταση 8 χιλιομέτρων από τη Χώρα και είναι κτισμένη ανάμεσα σε δύο λόφους, σε υψόμετρο 190 μέτρων. Κύριο γνώρισμα του οικισμού είναι τα κεραμίδια που καλύπτουν τις σκεπές των περισσότερων σπιτιών. Πρόκειται για παράδοση που κυρίως οφείλεται στην κεραμική ενασχόληση απόδημων εργατών σε καμίνια της Αθήνας. Στη θέση Φιρές στον οικισμό, υπάρχει το σπήλαιο Καταφύκι που περιέχει αίθουσες με σταλακτίτες και σταλαγμίτες αλλά και μια αλληλουχία φυσικών στοών και τεχνητών ανοιγμάτων. Κατά την αρχαιότητα λειτούργησε ως ορυχείο σιδήρου, δραστηριότητα που επαναλήφθηκε μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους.
Η Χώρα η Μεσσαριά βρίσκεται στην ενδοχώρα, κεντρικά – βόρεια του νησιού. Παλαιότερα ήταν ένα μικρό αγροτικό χωριό, αλλά αναπτύχθηκε από τον 17ο αιώνα και μετά. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση μετά από επίθεση του πειρατή Μπαρμπαρόσα το 1537, οι κάτοικοι εγκατέλειψαν την πρωτεύουσά τους, το Κάστρο της Ωριάς ή Κατακέφαλο και προτίμησαν να εγκατασταθούν μακριά από τη θάλασσα, στη Μεσαριά.
Η Κανάλα βρίσκεται στη νοτιοανατολική πλευρά του νησιού. Είναι κτισμένη πάνω σε ακρωτήριο, ανάμεσα στις διαδοχικές παραλίες Αντώνηδες, Αμμουδάκι και Μεγάλη Άμμος και διαθέτει το μοναδικό πευκόδασος του νησιού. Το όνομά της οφείλεται στην εικόνα και την ομώνυμη εκκλησία της Παναγία Κανάλα.
Στην παραλία του οικισμού Φλαμπούρια βρίσκεται η εκκλησία της Παναγίας της Φλαμπουριανής, η οποία είναι σημαντικό αξιοθέατο. Κάθε χρόνο, στις 23 Αυγούστου στη συγκεκριμένη εκκλησία διοργανώνεται πανηγύρι. Η Παναγία Φλαμπουριανή αναφέρεται στο ποίημα του Κωστή Παλαμά που ονομάζεται Οι τρεις αδελφές, μαζί με άλλες δύο σημαντικές εκκλησίες της Κύθνου, την Παναγία Κανάλα και την Παναγία Στρατηλάτησα.
Ο Μέριχας είναι παραθαλάσσιος οικισμός της Κύθνου Βρίσκεται στο δυτικό τμήμα του νησιού και απέχει 7 χιλιόμετρα από τη Χώρα. Σήμερα είναι το κυριότερο λιμάνι του νησιού έχοντας ακτοπλοϊκή σύνδεση με τον Πειραιά και το Λαύριο. Αναφέρεται από τους προηγούμενους αιώνες ως το ασφαλέστερο και μεγαλύτερο φυσικό λιμάνι της Κύθνου.
Στο βόρειο τμήμα του Μέριχα βρίσκεται το Βρυόκαστρο, η αρχαία πρωτεύουσα της Κύθνου, στην περιοχή της Απόκρουσης.
Εδώ βρίσκεται η διάσημη παραλία του νησιού Κολώνα, μαγευτική τοποθεσία με εκτεταμένες αμμουδιές. Η ονομασία της οφείλεται στη χαρακτηριστική λουρίδα άμμου που συνδέει το νησάκι του Αγίου Λουκά με την Κύθνο. Στο νησάκι ανιχνεύτηκαν λείψανα αρχαίου οικισμού. Προς την πλευρά της ακτής, σώζονται ίχνη από την αρχαία αγορά της πόλης, η οποία κατοικούνταν μέχρι τα ρωμαϊκά χρόνια. Υπάρχουν ερείπια τείχους, θεμέλια ναών, βωμών και τρία σπήλαια που χρησίμευαν για τη συγκέντρωση νερού.
